Monday, May 23, 2022

Zhvatja bërthamore e Teheranit përkeqësohet ndërsa BE-ja refuzon të veprojë

Iran nuclear facilitiesDosja foto-objektet bërthamore të Iranit

Këtë muaj, regjimi iranian miratoi një taktikë të re vonese, ndërsa zyrtarë të ndryshëm iranianë filluan të nxisin një grup krejtësisht të veçantë negociatash bërthamore në Bruksel, me gjoja synimin e krijimit të kushteve për vazhdimin e bisedimeve të Vjenës që tashmë kaluan në gjashtë raunde përpara se të ngecnin në qershor. Cili do të ishte rezultati përfundimtar i këtyre negociatave paraprake?

Teherani synon të bëjë një ndarje midis SHBA-së dhe aleatëve të tij evropianë, dhe kërkesa e thjeshtë e regjimit iranian për bisedime të tilla nënvizon pritshmërinë e tij se ai mund të shtrydh më shumë lëshime nga Bashkimi Evropian sesa nga një bllok i unifikuar perëndimor.

Fatkeqësisht, lidershipi i BE-së i ka dhënë regjimit iranian arsye të mjaftueshme për të ruajtur këtë pritshmëri, me shefin e politikës së jashtme Josep Borrell i cili shkoi aq larg sa të minojë përpjekjet që shtetet anëtare bënë për ta mbajtur Teheranin përgjegjës për zhvatjen e tij bërthamore.

Në fillim të vitit 2020, Teherani deklaroi se nuk do të respektonte më asnjë nga kushtet e marrëveshjes bërthamore të vitit 2015, ose Planit të Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit (JCPOA). Si përgjigje, tre nënshkruesit evropianë – Britania, Franca dhe Gjermania, nisën një proces për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve, i cili ose duhet të kishte zbatuar ato dispozita ose të rivendoste sanksionet e OKB-së mbi regjimin brenda disa muajsh. Por Borrell njoftoi shpejt gatishmërinë e BE-së për ta zgjatur procesin pafundësisht, që do të thotë se regjimi klerik nuk do të ishte nën presion shtesë pas shkeljeve të tij nga sa kishte qenë më parë.

Qasja pajtuese e BE-së për çështjen bërthamore ka vazhduar që atëherë, edhe tani me administratën e Ebrahim Raisit që nuk e ka fasadën “e moderuar”. Raisi ka grumbulluar kabinetin e tij me përfaqësues të Gardës Revolucionare (IRGC) dhe ka një histori të abuzimeve të të drejtave të njeriut duke përfshirë pjesëmarrjen e nivelit të lartë në një masakër të 30,000 të burgosurve politikë në 1988.